نوشتن، همیشه فقط یک مهارت نیست؛ گاهی راهیست برای فکر کردن با صدای بلند. برای همین تصمیم گرفتم چالشی شخصی اما عمومی را شروع کنم: چهل روز نویسندگی. نه برای اینکه به خودم ثابت کنم میتوانم بنویسم بلکه برای اینکه بفهمم در دل این نوشتنها چه چیزی منتظر کشف شدن است.
موضوع این مسیر، محتوا نویسی است. اما نه آنطور که در اغلب مقالهها میبینیم. اینجا قرار نیست فقط تعریفها را تکرار کنیم یا نکات تکراری را لیست کنیم. در عوض، میخواهیم با هم وارد عمق شویم ببینیم چه چیزی یک محتوا را واقعی، خواندنی و ماندگار میکند. چرا بعضی متنها در ذهن میمانند و بعضی فقط از چشم رد میشوند؟
اگر شما هم دستی در نوشتن دارید چه تازهکار باشید، چه کارکشته احتمالاً خوب میدانید که نوشتن محتوا فقط به معنی جملهسازی نیست. محتوا قرار است معنا بسازد، اعتماد ایجاد کند و ارتباط برقرار کند. و خب… گاهی هم قرار است فقط سکوتی را بشکند.
در این چالش، نه با نسخههای از پیشتعیینشده، بلکه با نگاه جستوجوگر وارد میشوم. از زاویههایی کمتر دیدهشده به موضوع نگاه میکنم. گاهی سوال میپرسم، گاهی تردید میکنم، و اغلب با شما شریک میشوم در تجربهها، خطاها، آموختهها.
پس اگر حوصلهتان از متنهای سرد و ماشینی سر رفته، شاید این چهل روز، چیزی به شما بدهد که دنبالش بودید. یا شاید نه. اما حداقل میدانم که صادقانه نوشته خواهد شد.
- 1 چرا محتوا نویسی؟
- 2 چه کسانی میتوانند محتوا نویس شوند؟
- 3 کارهایی که قبل از شروع محتوا نویسی باید انجام داد
- 4 1. شناخت مخاطب | Audience Analysis
- 5 2. تعیین هدف محتوا | Content Objective
- 6 3. تحقیق عمیق و هوشمندانه | Smart Research
- 7 4. تحلیل رقبا (اما بدون تقلید) | Competitor Gap Analysis
- 8 5. طراحی ساختار محتوا | Content Skeleton
- 9 6. انتخاب لحن و سبک نوشتار | Tone & Style Definition
- 10 7. انتخاب کلمات کلیدی (برای وبنویسی) | Keyword Research
- 11 8. آمادهسازی منابع کمکی | Supportive Materials
چرا محتوا نویسی؟
برای من، محتوا نویسی یکی از لذتبخشترین شغلهای دنیاست. تصور کنید در یک گوشهی دنج، با یک فنجان چای و موسیقی ملایم، ذهنتان را روی کاغذ (یا صفحهی مانیتور) جاری کنید. شغلی که در آن با کلمات خلق میکنید، آموزش میدهید، تأثیر میگذارید و دیده میشوید.
اما حرفهای شدن در این مسیر، نیاز به یادگیری و تمرین مداوم دارد. پس بیایید از ابتدا شروع کنیم…
چه کسانی میتوانند محتوا نویس شوند؟
اگر شما:
-
به نوشتن علاقه دارید
-
از بیان افکار و ایدههای خود لذت میبرید
-
دوست دارید در تنهایی خود چیزی خلق کنید
-
و آمادهی یادگیری و پیشرفت هستید
پس قطعاً میتوانید یک محتوا نویس موفق شوید.
کارهایی که قبل از شروع محتوا نویسی باید انجام داد
“محتوا نویسی درست از قبلِ نوشتن شروع میشود، نه حین آن.”
این جمله ساده، راز بزرگی را در خودش دارد. بسیاری از نویسندگان تازهکار (و حتی حرفهایها) با اشتیاق سراغ نوشتن میروند، بدون اینکه بدانند مهمترین بخش محتوا، پشت صحنهاش است. اگر قبل از شروع، چند گام کلیدی را برنداری، هرچقدر هم که واژههایت زیبا باشند، احتمالاً به هدف نمیزنی.
پس بیایید با هم مرور کنیم:
چطور مثل یک نویسنده حرفهای، زمین را قبل از کاشت، شخم بزنیم؟
1. شناخت مخاطب | Audience Analysis
«تو برای کی مینویسی؟»
اگر در پاسخ به این پرسش مکث میکنید، احتمالاً تصویر شفافی از مخاطبتان ندارید.
شناخت دقیق مخاطب، همانند انتخاب هدیه است. بدون دانستن سلیقهی طرف مقابل، نمیتوان بهترین انتخاب را داشت.
از خود بپرسید:
-
مخاطب من چند سال دارد؟
-
سطح دانش و آشناییاش با موضوع چقدر است؟
-
دغدغهها، خواستهها، ترسها و امیدهای او چیست؟
مثال: اگر برای مدیران بازاریابی محتوا تولید میکنید، باید به زبان تصمیمگیرندگان بنویسید؛ نه صرفاً زبان تئورینویسان آکادمیک.
2. تعیین هدف محتوا | Content Objective
محتوای بدون هدف، مانند پرتاب تیر در تاریکی است.
پیش از شروع، مشخص کنید:
-
این محتوا قرار است چه تأثیری بگذارد؟
-
آیا قرار است آگاه کند؟ ترغیب به خرید کند؟ الهام ببخشد؟ یا صرفاً رتبهی سئو را بهبود دهد؟
-
مخاطب پس از مطالعه چه اقدامی باید انجام دهد؟
نکته: اگر بخواهید «همه چیز» را با هم هدف قرار دهید، در نهایت «هیچ چیز» را بهدست نخواهید آورد.
3. تحقیق عمیق و هوشمندانه | Smart Research
یک نویسندهی حرفهای، پیش از نوشتن، زمان زیادی را صرف مطالعه میکند.
و نه، صرفاً جستوجو در گوگل کافی نیست. لازم است:
-
از منابع معتبر استفاده کنید
-
محتوای رقبا را تحلیل کنید، نه فقط مرور
-
به آمار، ترندها، و نقلقولهای موثق دسترسی داشته باشید
یک نویسندهی خوب، در واقع محققی باهوش و دقیق است.
4. تحلیل رقبا (اما بدون تقلید) | Competitor Gap Analysis
نگاهی به محتوای رقبا بیندازید. اما نه برای کپیبرداری، بلکه برای کشف فرصتهایی که آنها از قلم انداختهاند.
از خود بپرسید:
-
رقبا چه موضوعاتی را پوشش دادهاند؟
-
چه خلأهایی وجود دارد؟
-
بازخورد مخاطبان چیست؟ چه چیزی خواستهاند که دریافت نکردهاند؟
در این خلأهاست که میتوانید متفاوت باشید، نه صرفاً مشابه.
5. طراحی ساختار محتوا | Content Skeleton
ساختار، ستون فقرات محتوای شماست. بدون آن، حتی بهترین ایدهها هم پراکنده و نامفهوم به نظر میرسند.
پیش از شروع نگارش، یک شِمای کلی طراحی کنید:
-
عنوان اصلی
-
زیرتیترها (H2، H3)
-
مقدمه و نتیجهگیری
-
فراخوان به اقدام (CTA)
محتوا بدون ساختار، مانند ساختمانی بدون اسکلت است.
6. انتخاب لحن و سبک نوشتار | Tone & Style Definition
لحن، پل ارتباطی بین شما و مخاطب است. باید متناسب با فضای محتوا و شخصیت خواننده انتخاب شود.
مثالها:
-
لحن رسمی: مناسب برای گزارشها، نامههای اداری و مقالات تخصصی
-
لحن دوستانه: مناسب برای بلاگهای شخصی و شبکههای اجتماعی
-
لحن الهامبخش: مناسب برای برندینگ و تولید محتوای انگیزشی
همانطور که بازیگر برای هر صحنه نقش مناسب را ایفا میکند، نویسنده نیز باید لحن متناسب با متن را انتخاب کند.
7. انتخاب کلمات کلیدی (برای وبنویسی) | Keyword Research
اگر هدفتان دیده شدن در گوگل است، سئو دیگر انتخاب نیست، بلکه ضرورت است.
برای انتخاب کلمات کلیدی:
-
از ابزارهایی مانند Google Keyword Planner یا Ubersuggest کمک بگیرید
-
به نیت و نیاز مخاطب دقت کنید، نه فقط حجم جستوجو
-
کلمات کلیدی فرعی و مرتبط را نیز فراموش نکنید
سئو یعنی صحبت کردن به زبان مخاطب، نه فریب دادن موتورهای جستوجو.
8. آمادهسازی منابع کمکی | Supportive Materials
پیش از شروع نگارش، منابع کمکی مورد نیازتان را گردآوری کنید:
-
آیا نقلقولی از یک کارشناس دارید؟
-
آماری هست که استدلالتان را تقویت کند؟
-
تصویری دارید که خواندن را جذابتر کند؟
داشتن این ابزارها از پیش، به روانتر شدن فرایند نوشتن کمک میکند.
سوال روز:
شما چرا به محتوا نویسی علاقه دارید؟ آیا تا به حال مقالهای نوشتهاید؟
نظرتان را همین پایین برایمان بنویسید. خوشحال میشوم تجربهتان را بخوانم.
خیلی باحال بود.
مرسی =)
سلام و وقت بخیر
خیلی به طور اتفاقی صفحه ی افق وب رو دیدم. چه و خوب هست. آدمای پرمحبت دانش و تجربه های خودشون منتقل میکنند.
سلام روزتون بخیر سپاس از لطف و نگاه زیباتون.